Doğru montaj yapılması halinde LPG benzinden daha güvenlidir. LPG çarpma tahribat deneylerinden geçmiş, giriş kilitleme ve aşırı sıcaklık kontrol valflı basınçlı dökme çelik depolarda muhafaza edilmektedir.
Tankların üzerine bağlanan multivalf (çoklu şamandıra) tanktaki sıvı LPG seviyesini ve LPG giriş – çıkışlarını kontrol eden çoklu kontrol ünitesinin yanı sıra yeni uygulamalarda ilave bir valf daha konulmuştur. Multivalf üzerinde tanka giren ve çıkan gazın iletim hatlarını açıp kapatmak için bir adet el ile kumanda edilen vana mevcuttur. Bu vanalar bakım, kaza ve yangın anında LPG giriş ve çıkışını kapatmaya yarar. Multivalf üzerinde yer alan aşırı akış vanasına ilaveten yeni uygulama ile gelen bobinli valf sayesinde araca arkadan çarpma ve iletim borularının kopma ya da kırılması halinde her iki valf birden devreye girerek sistemi otomatik olarak kilitler. Bundan sonra tanktan gaz çıkışı tamamen kesilir.
Oto gazlar için kullanılan yakıt tankları normal yakıt tanklarına oranla darbe ve yüksek ısıya karşı çok daha dayanıklı özel saclardan imal edilmektedir. Otomatik gaz kesiciler sayesinde hiçbir sızıntıya sebebiyet vermez. Normal gaz basıncının(15 bar), dokuz katı basınca dayanıklı (105 bar) üretimi yapıldığı için güvenli ve emniyetlidir. Oto gaz tankları üretim aşamasından sonra kaynak yerlerinin röntgeni çekilir ve testlere tabi tutulur. Fabrikadan çıkmadan önce 30 bar ile 105 bar arasında patlama, açılma ve yarılma testlerinden geçirilerek, tüketiciye bayiler ve montajcılar aracılığıyla ulaştırılır.
Sayfa başına dönSırayı takip eden sıralı anlamına gelir. Otomobil üreticileri 1996 yılından sonraki ürettikleri araçlarda yakıt sistemini sıralı olarak üretmişlerdir. Bunun açıklaması şöyle yapılabilir. Enjeksiyonlu araçlarda yakıt sistemini kontrol eden bir elektronik kontrol ünitesi mevcuttur. Bu elektronik kontrol ünitesi yani ECU (beyin) aracın yakıt verilerini alır, silindirlerdeki yanmayı sağlar. Buda enjektörlerin ne zaman ve ne aralıklarla açılıp kapanacağının sinyallerini vererek yapar. 1996 yılından önce enjeksiyonlu araçların enjektörleri hepsi birden açarak yakıt püskürtmesi yapmakta idi. Günümüzde ise enjektörler ihtiyaç oranında ECU den aldığı sinyaller doğrultusunda tek tek açarak yanma hücresini doldurur ve tam yanmayı sağlar. Tek tek olan sistemlere sıralı denir.
Teknolojik gelişmeler ve otomobil üreticilerinin bu çalışmalarından sonra LPG dönüşüm kiti üreticileri de bu alanda çok büyük atılımlar yapmıştır. Dönüşüm kitlerini sıralı olarak çalıştırır hale getirmişlerdir.
Sıralı olarak çalışan oto gaz sistemlerinin genel adı da SEQUENTIAL buradan gelir.
Sayfa başına dönGelişen teknoloji ile birlikte günümüzde enjeksiyonlu araçların oto gaz dönüşüm montajı yapılabilir hale gelmiştir.
Sıralı sistem montajında araç üzerine bağlanan ekipmanlar sırasıyla şöyledir.
Enjektör
Map Sensörü
Regülatör
Dağıtıcı rail
Gaz valfi
Multivalve (Şamandıra)
Tank
ECU (Elektronik Kontrol Ünitesi)
Sistemde araç üzerinde bulunan benzin enjektörlerinin hemen yanına gaz enjektörleri monte edilir. Araç üzerinde var olan ECU (Elektronik Kontrol Ünitesi) sünün çıkış verilerini alabilmek için araca yeni bir gaz ECU sü bağlanır. Bağladığımız gaz ECU sü sayesinde aracın çalışma verileri bir bilgisayara aktarılır. Daha sonra sistemi devreye sokabilmek için bir kalibrasyon yapılır. Bu kalibrasyon neticesinde aracın gazla çalışır duruma gelmesi sağlanır. bu sayede aracın rölanti modunda ayarları yani enjektörlerin açma kapama milisaniyeleri düzenlenerek silindirlerdeki tam yanma sağlanır. Daha sonra yol kalibrasyonu yani aracın çeşitli devirlerdeki yanma oranları ayarlanarak monte edilen sistemin adaptasyonu sağlanmış olur.
Sıralı enjeksiyonlu sistemlerde en önemli parça enjektörlerdir.
Sayfa başına dönLPG Benzine Göre Ucuzdur.
LPG rafineride, benzin üretimi sonrasında ortaya çıkan bir atık gazdır. Dolayısıyla her zaman benzinden daha ucuz kalacaktır.
Temiz Bir Yanma Sağlar.
LPG pistonların, segmanların, valflerin ve bujilerin aşınmasından meydana gelebilecek kurşun, vernik yada karbon atığı çıkarmaz. Motor karterini ya da motorun yanma odalarını kirletmez. Motoru temiz tutar, karbon ve kurum oluşturmaz dolayısıyla motor ömrünü uzatır.
Ateşleme Bujisinin Ömrünü Uzatır.
Yanma odalarında yada ateşleme bujilerinde tortu oluşmaz, çünkü LPG’nin farklı karışımlarındaki kuvvetlendiricilere ihtiyaç bulunmamaktadır. Ateşleme bujileri, diğer yakıtlardan, özellikle benzin kullanan araçların motorlarındaki bujilere göre daha uzun ömürlüdür.
LPG Dönüşüm Sisteminde Yakıt Pompası Kullanılmaz.
LPG basınç altında depolandığından benzin yakıt pompası devrede değildir, bu nedenle yakıt pompası, onarım ve değişim masrafı olmaz.
Karbüratör Masrafı Azdır.
LPG yakıtlı motorlardaki karbüratör, birkaç hareketli parça ve kirliliği engelleyecek havalandırmasız basit bir mekanizma olup, karbüratör servisi ve tamiri yok denecek kadar azdır.
Aşınma Süresi Düşüktür.
Yukarıda anlatılan nedenlerden dolayı LPG yakıtlı motorlar yıl içerisinde daha fazla gün ve saatte çalışabilirler. Üretim süresi kaybı, parça ve işçi masraflarından daha az etkilenirler.
Yakıt Sistemi Kapalıdır.
Tamamen kapalı yakıt sistemi olması nedeni ile akıtma ve buharlaşma kayıpları yoktur.
Temiz ve Çevreci Bir Yakıttır.
Özellikle LPG yakıtı kullanan araçların motor yakıtının düşük kirlilik özellikleri kanıtlanmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda LPG kullanılan motorlarda karbon monoksit tesiri benzine göre %50–90 oranında, hidrokarbon tesiri ise %38–62 oranında daha düşüktür.
Sayfa başına dön* Tüm sistemler Avrupa Kalite Belgesi olan. E-CE-R 67 belgelidir
* Bu sistem Avrupa'da 30 yılı aşkın bir süredir kullanılmaktadır.
* Benzinli araçların oto gaza dönüşümü oldukça kolay ve ekonomiktir. Bu sistem ortalama 15.000. km'de kendini amorti etmektedir. 1 lt. benzinle alınan yol 1.2 lt. sıvı LPG ile (%20 daha fazla ) alınmasına rağmen, 1 lt. benzinin fiyatı, 1 lt. sıvı LPG' nin yaklaşık 2 katı olduğundan km. maliyeti açısından sonuçta % 40 – 45 oranında ucuzluk sağlamaktadır. LPG ile benzin arasındaki yaklaşık 1’e 2 oranı senelerdir hemen hemen hep aynı kalmaktadır.
* LPG Sistemi güvenlidir. LPG sistemi için kullanılan tüm aksamlar E-CE-R 67 belgelidir. Yakıt tankları kullanma basıncının yaklaşık 9 katı basınçla test edilmektedir. Araçlarda kullanılan benzin deposunun saç kalınlığı 1 mm olup, dayanma basıncı max 5 bardır. LPG tankının saç kalınlığı 4 mm olup 110 bara kadar dayanmaktadır. Bu da benzin deposunun dayanma basıncının 22 katı demektir. Tüm dolum tanklarımız sertifikalıdır. Ayrıca yakıt tanklarının güvenliği için tankın %80'den fazla dolumunu engellemek için güvenlik sistemi mevcuttur. Multivalfteki bakır boruda herhangi bir gaz kaçağı söz konusu olduğunda Multivalfteki emniyet sistemi sayesinde gaz otomatik olarak kesilir.
* Oto gaz Sistemleri dizel araçlar hariç, diğer tüm araçlara monte edilebilir. Dönüşüm 5-6 saati geçmez.
* Mevcut olan benzin sisteminde hiç bir değişiklik gerektirmez. Aracın içinden kumanda düğmesi sayesinde hem LPG hem de benzinle çalışma imkanı sağlar.
* Oto gaz Sistemlerinin montajında, profesyonel eğitilmiş, sertifikalı uzman elemanlar kullanılmaktadır.
* Sistem montajında araçta tadilat yapılmaz, sadece birkaç parça eklenir.
* LPG takılan araç montajcı firmadaki görevli makine mühendisi tarafından (bu mühendise Makina Mühendisleri Odası tarafından yetki belgesi verilmiştir.) kontrolü yapılarak projelendirilip montajcı firmadaki yetkili mühendis onayından sonra ayrıca Makine Mühendisleri Odası tarafından da kontrol edilerek sızdırmazlık raporu verilir.
* Sanayi Bakanlığınca onaylı ruhsat tescil işlemleriniz trafik kanunun 32. maddesi ve Bakanlığı 93/94-95 sayılı tebliğ esaslarına göre trafiğe kayıt işlemleri yapılmaktadır.
Sayfa başına dönOtomotiv sektöründe petrole alternatif enerji kaynağı arayışları 1930’lu yıllarda LPG’nin araçlarda yakıt olarak kullanımını gündeme getirmiştir. Özellikle kolay bulunması, ekonomik olması ve diğer yakıtlara oranla çevreyi daha az kirletici özellikte olması nedeni ile dünyada birçok ülke otomobillerde LPG kullanımını özendirerek yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar yapılmaktadır.
Günümüzde İngiltere, İtalya, Hollanda, Fransa, Belçika, Japonya, Avusturya, Avustralya, Amerika ve dünyanın daha pek çok ülkesinde LPG yakıt olarak otomobillerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Yukarıda belirtilen özelliklerinden ötürü LPG, 1985’ten sonra ülkemizde de otomobillerde yaygın bir şekilde alternatif yakıt olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak LPG’nin yanıcı ve patlayıcı bir gaz olması LPG dönüşüm sistemlerinde güvenliği ve denetimi ön plana çıkarmıştır.
Araçların LPG’ye dönüşümünden başlayıp bakım ve periyodik kontrol süreçlerini içermesi gereken denetimin yeterince sağlanamaması nedeniyle yaşanan ve basına yansıyan kazalardan da anlaşılacağı üzere kullanıcıların ürünün tercihi ve güvenli kullanımı konusunda doğru bir şekilde bilgilendirilmesi önem taşımaktadır.
Sayfa başına dönEnerji ihtiyacı olan her alanda, en büyük sanayi kuruluşlarından küçük işletmelere, otobüslere, otellere, dinlenme tesislerinden lokantalara, toplu konutlara, villalara, seralara, çiftliklere, jeneratörlerden forklift gibi sabit ve yürüyen taşıtlara kadar geniş bir yelpazede doğal gaz kullanılmaktadır.
Doğal gazın taşıtlarda kullanımı 19. yüzyıla dayanmaktadır. Ancak hazırda bulunmayışı ve kolay taşınamayışı nedeniyle son yıllara kadar alternatif bir enerji kaynağı olarak görülememiştir. Dünyada petrol türevlerinin tükeniyor olması ve pahalı olması nedeniyle dünya otomotiv endüstrisi bir arayış içine girmiştir. Alternatif enerji kaynaklarının taşıtlarda kullanımı dünyada olduğu gibi özellikle de ülkemizde son yıllarda giderek yaygınlık kazanmaktadır.
2004 yılında dünyada yaklaşık 2 milyonun üzerinde doğal gazla çalışan araç varken 2007 yılının ilk çeyreğinde bu rakam 6 milyonun üzerine çıkmıştır.
Bu ilginin temel nedenleri;
Bu ilginin yanı sıra bazı zorlukları da vardır. Atmosfer koşullarında sıvı olmayan doğal gazın taşıtlarda yaygın olarak kullanılabilmesi için depolama veya dolum değişikliğinin yapılması gerekmektedir. Daha yüksek enerji yoğunluğu sağlamak için 200–250 bara kadar sıkıştırılmakta, hatta daha yüksek enerji yoğunluğu için sıvılaştırılmaktadır.
Doğal gaz ısıtma uygulamalarının yanı sıra herhangi bir rafineri veya kimyasal bir işleme tabi tutulmaksızın benzinli, diesel, hafif, orta ve ağır karayolu ve karayolu dışı her türlü taşıtta kullanılabilen alternatif enerji kaynaklarından birisidir.
Doğal gaz (CNG–Compressed Naturel Gas) en temiz yanan alternatif yakıttır. CNG; fuel-oil, diesel gibi tüm fosil yakıtlardan ve LPG’den daha çevreci bir yakıttır. Doğal gazlı imal edilen taşıtlar, hidrojen dışındaki tüm diğer kullanılan yakıtlardan hatta bazı elektrikle çalışan otomobillerden bile daha düşük emisyon düzeylerine sahiptir.
LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz–Liqufield Natural Gas) ise doğal gazın sıvı biçimidir ve depoda daha fazla yakıt depolanmaktadır, dolayısıyla taşıtın CNG’ye göre daha fazla yol kat etmesine olanak sağlamaktadır. Sıvı hacmi buhar halindekinin 1/600’ü kadardır. Sıvı doğal gaz buharlaştırılarak tıpkı CNG gibi kullanılır.
LNG’nin daha yüksek enerji yoğunluğu, yüksek dolum hızı, taşıma ve kullanımı gibi avantajları bulunmaktadır. Ancak; LNG kitleri ve doldurma istasyonları, CNG’ye oranla yenidir ve geliştirilmeye muhtaçtır. Bu nedenle LNG pazarı CNG pazarı kadar gelişmemiştir. LNG’nin yakıt depolama sistemlerinin tasarım ve imalatı oldukça zordur ve fiyatı bir o kadar da yüksektir.
Sayfa başına dönAna bileşeni yüksek oranda (% 85-95) metan (CH4)’den oluşan hidrokarbon karışımıdır. Gaz kaynaklarından veya petrol rafinerilerinden elde edilir. Kuyudan çıkarıldığında genellikle su, sıvı hidrokarbonlar, hidrojen sülfit ve bazı katı maddelerle karışmış durumdadır.Ana bileşeni metan olması sebebiyle enerji değeri yüksek ve çok temiz yanan bir yakıttır.
Bileşenler |
Kimyasal formül |
Hacimsel (%) |
Kütlesel (%) |
Metan |
CH4 |
min 92.98 |
min 85 |
Etan |
C2H6 |
maks 4.04 |
maks 7 |
Propan |
C3H8 |
maks 1.17 |
maks 3 |
Bütan |
C4H10 |
maks 0.59 |
maks 2 |
Azon |
N2 |
maks 1.62 |
maks 2.6 |
Karbondioksit |
CO2 |
maks 1.19 |
maks 3 |
Taşıma ve kullanım için katı maddelerden, sudan ve diğer sıvılardan ve gazlardan ayrılır.
Doğal gaz daha yüksek enerji yoğunluğu sağlamak üzere 200-250 bar’a kadar sıkıştırılarak depolanır. Doğal gaz 250 bar’a sıkıştırıldığında 6.2 litresi yaklaşık 1 kg’dır.
YAKITLARIN KALORİFİK BAZDA KARŞILAŞTIRILMASI
Bir otomobilin 100 km yol için tüketim miktarları
Yakıt Ekonomisi |
Benzine Göre |
Motorine Göre |
Otogazda (LPG) |
% 26 |
(-) % 5 |
Doğal gazda (CNG) |
% 65 |
% 7 |
Bu tabloya göre;
Doğal gaz m3 veya kg olarak iki şekilde ölçülür.
|
BENZİN |
CNG |
LPG |
Eşdeğer Enerji |
1 lt. |
0.8 m3 |
1.3 lt |
1 Depo ile Menzil |
450 km / 45 lt. |
200 km / 20 m3 |
400 km / 45 lt. |
Birim Tüketim |
0,27 YTL/km. |
0.14 YTL / m3 |
0.16 YTL / km |
Benzin = 100 ise |
100 |
52 |
59 |
Pompa Satış Fiyatı |
3.22 YTL/lt. |
1.50 YTL / m3 |
1.76 YTL / lt. |
Kaynak: MMO III. LPG – CNG Kongresi ve Sergisi 2007
DOLUM TÜPLERİ
4 tip CNG tüpü bulunmaktadır:
CNG tüpleri genellikle 12.5–18 mm kalınlığında alüminyum, çelik veya % 100 karbon elyafından yapılmaktadır.
CNG tankı 80 kg’dır. CNG tanklarının daha hafif teknolojileri bulunmasına rağmen maliyetleri çok yüksek olduğundan ticari olarak kullanımları çok kısıtlıdır.Dolum gerçekleştirilen doğal gaz tanklarının periyodik olarak kalibrasyonunun yapılması bir zorunluluktur. Doğal gaz dolum sırasında 216 bar’lık bir basınca ulaşmaktadır. Uluslar arası normlarının getirmiş olduğu standartların çok üstünde bir emniyet sağlamaktadır. Tanklar 300 bar’lık basınca uygun bir şekilde kalibre edilmiştir ve 450 bar’lık basınca dayanabilmesi için tasarlanmıştır. Tankların 5 yılda bir test edilmesi gerekmektedir. Test edilen tank etiketlenmektedir. Test edilmiş olan tankta her hangi bir problem yoksa tekrar etiketlenerek 5 yıl daha kullanılmasına olanak sağlamaktadır.
CNG’NİN AVANTAJLARI
Günümüzde mevcut bütün yakıt çeşitleri arasında en güvenilir, doğa dostu ve ekonomik yakıt türü doğal gazdır. Benzin, LPG ve mazot ile karşılaştırıldığında elde edilen tasarruf maksimum düzeydedir. Yani doğal gaz benzine oranla % 62, mazot ve LPG’ye oranla % 40 daha fazla tasarruf sağlamaktadır.
CNG’NİN LPG’YE GÖRE DEZAVANTAJLARI |
CNG’NİN LPG’YE GÖRE AVANTAJLARI |
CNG istasyon yatırımı LPG’ye göre yaklaşık 8 kat daha yüksektir. |
Geleceğin yakıtı olarak görülen hidrojenin doğal gazdan elde edilmesi planlanmaktadır. Bu nedenle CNG altyapısının gelecekte hidrojen için değerlendirilmesi planlanmaktadır. |
CNG’nin araç ilk dönüşüm maliyeti LPG’ye göre yaklaşık 5 kat daha yüksektir. |
Doğal gazın birincil enerji kaynağı olması nedeniyle CNG’nin maliyeti LPG’ye göre daha düşüktür. |
Bir depo CNG ile gidilebilen yol aynı hacimde taşınabilen LPG ile gidilebilen yola göre % 50 daha azdır. |
CNG’den LPG’ye göre daha düşük emisyonlar elde edilmektedir. |
LPG’nin taşınması tankerlerle yapılabilmektedir. |
|
Yakıt tankından dolayı araca ek bir yük gelmektedir. Bu ağırlık nedeniyle araç ağırlığı artmakta ve performansı düşmektedir. |
|
Dönüşüm öncesinde aracın bakımlarının yapılmış olması ve ayarlarının iyi olması gerekmektedir. Aracın ateşleme sistemi kontrol edilmeli, yakıt sisteminin (karbüratör, enjektör temizliği) bakım ve ayarı yapılmalıdır.
LPG veya CNG sektöründe hizmet verecek olan distribütör ve imalatçı firma veya ana bayilerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan ilgili ürün için Garanti Belgesi almaları ve Garanti Belgelerinin her yıl vizelenmiş olması zorunludur.
Bu firmalar; TSE’den "Hizmet Yeterlilik Belgesi" ve MMO’dan LPG veya CNG kapsamında SMM Büro Tescil Belgesi alan alt bayileriyle bu hizmetlerini yürütürler. Bu hizmetin yürütülmesi için ana bayi ve tali bayinin (SMM’li) noter onaylı sözleşme yapmaları gereklidir. Tali bayiler (SMM’ler) yaptıkları hizmetin AİTM Yönetmeliği’nin 119.maddesine ve TMMOB Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik Mühendislik Büroları Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği kapsamında hizmet verdiklerinden, Oda tarafından yayımlanmış veya yayımlanacak konuyla ilgili yönerge veya talimatlara harfiyen uymak durumundadırlar.
Yetki alan firmaların kaçak montaj yapan firmalara ücreti karşılığında belge satarak, kendi montajıymış gibi belge düzenlemesi durumunda tutanak tutularak TMMOB Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik Mühendislik Büroları Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır.
Dönüşüm uygulamalarında distribütör ve imalatçı firmalar veya ana bayiler ile bunların alt bayileri, LPG veya CNG kapsamında yaptıkları yakıt tadilatlarında ECR 67–01 veya TSE belgeli malzemeleri kullanmak zorundadırlar. Yapılan denetimlerde standart dışı malzeme kullanmaları durumunda TMMOB Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik Mühendislik Büroları Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği kapsamında cezai işlemlere tabii tutulmaktadır.
Dönüşüm yerinde hizmet verecek teknik personelin eğitilerek sertifikalandırılmış olması gerekmektedir.
Dönüşüm yapan firmalarda SMM’de adı geçen Yetki Belgeli makina mühendisinin tam gün esaslı çalışması gerekmektedir.
Yapılan dönüşümün kayıtları bilgisayar ortamında da tutulması; araçlara takılan LPG KİT’i ve depo bilgilerine istenildiğinde ulaşılabilmesi sağlanmalıdır.
Dönüşüm yapan firmalar, dönüşüm yapılan sistemlere ilişkin tanıtıcı katalog veya broşürler hazırlamalıdır.
Montaj yapılması esnasında yetkili makina mühendisinin yapılan işlemlerin tamamının ECR 67-01 regülasyonu veya TSE 12095-1 EN 12805, TSE 12095-2 EN 12806 standartlarına uygun yapıldığını denetlemesi, eski veya revizyonu yapılmış malzemelerin kesinlikle montajda kullanılmaması ve işyerinde yapılan yakıt sistemi montajı TSE 12305 EN 12979 standardına uygun olmalıdır.
LPG tanklarının ekonomik kullanım ömrü tankın imalat tarihi itibarıyla 10 yıl olduğu dikkate alınarak, ömrü dolmuş olan tanklar mutlaka yenileriyle değiştirilecektir. Kullanım ömrü dolduğu halde tankı değiştirilmemiş araca montaj tespit raporu ve gaz sızdırmazlık raporu kesinlikle verilmemektedir.
LPG dönüşüm sistemlerine ilişkin anlatılan kurallara araç kullanıcısı her zaman dikkat etmeli ve buralardan kaynaklanan sorunları hemen gidermelidir. LPG’li araçların periyodik bakımları her 10.000 kilometrede bir yaptırılmalıdır. Bu bakımlarda;
Araç sahibi yukarıda belirtilen belgelerle birlikte Odamızın Gaz Sızdırmazlık Denetim ve Kontrol Noktalarına geldiğinde araca standart malzemelerle dönüşüm yapılıp yapılmadığı, Oda teknik görevlileri tarafından kontrol edilir. Uygun bulunmayan araçlar için eksiklikler ve yanlışlar araç sahibine bildirilerek dönüşümcü firmaya yönlendirilir.
LPG montajı yapılan araçlarda orijinal benzin deposunun sökülerek yerine LPG tankının montajının yapıldığı; aracın bagaj kısmına plastik veya metalden daha düşük kapasiteli uygun olmayan benzin deposunun takıldığı; yarısı benzin yarısı LPG gazı konulan bölmeli tankların montajının yapıldığı araçlara kesinlikle Montaj Tespit Raporu ve Gaz Sızdırmazlık Raporu verilmemektedir.
Dönüştürülmüş araç Gaz Sızdırmazlık Denetim ve Kontrol Noktalarına geldiğinde ilgili teknik görevliler öncelikle dönüşümü gerçekleştiren (SMM’li) yetkili firmanın İmalat Yeterlilik Belgesinde ve ilgili araca takılan KİT’e yetkili olup olmadığı mutlaka kontrol ederler. Firmanın yetkili olmadığı araca veya KİT’e kesinlikle Montaj Tespit Raporu ve Gaz Sızdırmazlık Raporu verilmemektedir.
Daha önce dönüştürülmüş bir araç Odanın denetim ve kontrol noktalarına geldiğinde; Şube etkinlik alanındaki yetkili (SMM’li) firmalara yönlendirilir. İlgili firma İmalat Yeterlilik Belgesi kapsamında araç ve KİT dönüşümüne yetkisi varsa ve o araca yeni bir KİT takılacaksa KİT faturası kesilmelidir. Şayet mevcut KİT üzerinde tadilatlar yapacaksa, faturada kalem kalem yaptığı işlemler belirtilerek tadilat faturası kesilmesi sağlanmalıdır.
Dönüştürülmüş olan araç tüm standartlara uygun dönüştürülmüş ve firma tarafından düzenlenen Montaj Tespit Raporu ile uygunluk sağlıyor ise, araç Montaj Tespit Raporu ilgili teknik görevli tarafından uygundur ıslak mühürü ve kaşesi ile kaşelenir.
Şube Yönetim Kurulu tarafından veya onaylama yetkisi verilen kişi tarafından montaj tespit raporu onaylanır. Bu belge için Oda olarak herhangi bir ücret talebinde bulunulmaz. Montaj Tespit Raporunun onaylanmasıyla birlikte söz konusu araç için Gaz Sızdırmazlık Raporu düzenlenerek bu işlem için 25 YTL alınır. Ayrıca her sızdırmazlık kontrolünde araç sahiplerine bir çift LPG sticker’ı ücretsiz olarak verilmektedir.
Sonuçta bütün bu evraklar ile Gaz Sızdırmazlık Raporu düzenlenen araç TCK Araç Muayene İstasyonlarına yönlendirilmektedir.
Şube etkinlik alanında bulunan ve yetki alan firmaların SMM yönetmeliği kapsamında her yıl düzenli olarak denetlenmeleri yapılarak görülen aksaklıklar bir rapor halinde Şubelerce Oda Merkezine gönderilir.
Montaj Tespit Raporları MMO Şubeleri tarafından numaralandırılarak otokopili olarak 3 nüsha halinde (1 nüsha firmada, 1 nüsha MMO’da, 1 nüsha araç sahibine verilmek üzere) basılıp, yetkili SMM firmalarına verilmektedir. Montaj Tespit Raporunun sağ üst köşesine Şube Trafik Kodu yazılarak diğer kısımlar Şube tarafından kendi etkinlik alanındaki tüm uygulamalar için ŞYK kararı ile numaralandırılarak Montaj Tespit Raporları basılır.
Şube etkinlik alanında bulunan İl/İlçe temsilcilikleri Yürütme Kurulları ile mesleki denetim bürolarında LPG mühendis yetki belgesine sahip makina mühendisleri ile teknik görevliler, onay yerine imza atabilmeleri için Şube Yönetim Kurulu kararı ile yetkilendirilirler. Yukarıda belirtilen kişilerin dışındaki yetkisiz kişilerce kesinlikle Montaj Tespit Raporu ve Gaz Sızdırmazlık Raporlarına imza atılmamaktadır.
Şube etkinlik alanında bulunan İl/İlçe Temsilcilikleri ile Mesleki Denetim Bürolarında bulunan ve onay yetkisi olan yönetici veya yetkili mühendisler ile teknik görevlilerin imza sirküleri Trafik Tescil Bürolarına verilerek sahte evrak düzenlenmesinin önüne geçilmektedir.
